ICONOSTASIS: No Masters, No Iconsเมื่อ “ฝีมือ” กลายเป็นคำถามสำคัญในยุค AI

Petch
18 ชั่วโมงที่ผ่านมา
ยาว 1 นาที

ในยุคที่ภาพสามารถถูกสร้างขึ้นได้แทบจะทันทีจากข้อความไม่กี่คำ นิทรรศการ ICONOSTASIS: No Masters, No Icons ที่ MOCA BANGKOK กำลังชวนเรากลับมาตั้งคำถามสำคัญอีกครั้งว่า แล้ว “ฝีมือ” ยังมีความหมายอย่างไรในวันนี้ นิทรรศการนี้รวบรวมศิลปิน 8 คน ได้แก่ Mu Pan, Alessandro Sicioldr, Stéphane Blanquet, Guy Slabbinck, กิตติศักดิ์ เทพเกาะ, ผดุงศักดิ์ เขียวผ่อง, อานนท์ เลิศพูลผล และ สุวัฒน์ บุญธรรม เพื่อยืนยันว่าศิลปะที่เกิดจากการฝึกฝนอย่างยาวนานยังคงมีคุณค่า และอาจยิ่งมีความหมายมากขึ้นในยุคที่ทุกอย่างถูกสร้างได้รวดเร็วขึ้นเรื่อย ๆ

หัวใจของนิทรรศการคือ Iconostasis Wall ผนังขนาดใหญ่บริเวณทางเข้า ซึ่งติดตั้งผลงานของศิลปินทั้ง 8 คน และเหนือขึ้นไปคือผลงานขนาดเล็กจำนวน 56 ชิ้นของศิลปินรุ่นใหม่ไทยที่ผ่านการคัดเลือกจากการประกวดระดับประเทศ การจัดวางแบบไล่ระดับขึ้นนี้ทำให้ผนังนี้ไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบของนิทรรศการ แต่เป็นภาพของการส่งต่อความชำนาญจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง เหมือนบอกเราว่าศิลปะไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นทันที แต่มันเติบโตผ่านเวลา ผ่านการฝึกมือ และผ่านการทำงานซ้ำแล้วซ้ำเล่า

นิทรรศการยังมีผลงานที่สะท้อนคำว่า “ความชำนาญ” ได้อย่างชัดเจนมาก เช่น ผลงานของ Mu Pan ที่เต็มไปด้วยรายละเอียดซับซ้อน ผสมเทคนิคจิตรกรรมจีนแบบคลาสสิกเข้ากับภาพร่วมสมัย, ประติมากรรมไม้รูปโอเบลิสก์สูง 12 เมตร ของสุวัฒน์ บุญธรรม ที่แกะสลักด้วยมือทั้งชิ้นและใช้เวลาทำงานต่อเนื่องถึงหนึ่งปี และผลงานของ Guy Slabbinck ศิลปินชาวเบลเยียมที่วาดภาพสดบนผืนผ้าใบขนาด 8 x 3 เมตร ภายในนิทรรศการตลอดระยะเวลา 3 สัปดาห์

ICONOSTASIS จึงไม่ใช่นิทรรศการที่ตั้งคำถามว่า AI จะมาแทนศิลปินได้หรือไม่ แต่กำลังทำให้เราเห็นชัดขึ้นว่า สิ่งที่ทำให้งานศิลปะมีความหมาย อาจไม่ใช่แค่ภาพที่เราเห็นตรงหน้า แต่อยู่ที่เวลา ความพยายาม และประสบการณ์ที่ศิลปินใช้แลกมาก่อนที่ผลงานหนึ่งชิ้นจะเกิดขึ้น และบางที ในยุคที่ทุกอย่างเร็วขึ้นเรื่อย ๆ สิ่งที่ช้าที่สุด อาจกลายเป็นสิ่งที่มีค่ามากที่สุดก็ได้

นิทรรศการ ICONOSTASIS: No Masters, No Icons จัดแสดงที่ MOCA BANGKOK ตั้งแต่วันนี้ ถึง 26 เมษายน 2569 เปิดให้เข้าชมเวลา 10:00 – 18:00 น. (ปิดวันจันทร์) โดยนิทรรศการนี้รวมอยู่ในบัตรเข้าชมพิพิธภัณฑ์ปกติ ผู้ชมสามารถเข้าชมได้ทั้งบริเวณชั้น G โถงเอเทรียม และห้องนิทรรศการชั่วคราว 1, 2 และ 3 ภายในพิพิธภัณฑ์